KABERDEY FORUMU YAPILDI

Kaberdey sivil toplum örgütlerinin birlikte organize ettikleri forum 4 nisan tarihinde Nalçik şehir konser salonunda yapıldı.

PERIT Xase'nin organizasyon komitesinde yer aldığı foruma,çeşitli dernek ve sivil örgütlerden 168 delege katıldı,ayrıca çeşitli yerlerden gelen 100 kadar  davetli de iştirak etti.

Sadece davetliler ve delegeler dışında salona kimse alınmaması nedeni ile bir çok insanın dışarıda kaldığı ve bina önünde büyük bir kalabalığın toplantı sonuna kadar beklediği görüldü.

KBC sivil toplum örgütleri birliği başkanı Prof.İvan Petr tarafından yönetilen forumda,katılan kurumlar adına konuşan temsilciler çeşitli sorunlara değindiler,problemlere yönelik bakış açılarını ve çözüm önerilerini içeren bildiriler sundular.

Ağırlıklı olarak 131 numaralı yasa olarak bilinen köyler arası toprak sorununun ele alındığı forumun açılışında bir konuşma yapan İvan Petr;"dünyanın günden güne zorlaşması gibi yaşamımız da zorlaşıyor ve bundan kaynaklanan pek çok problem ortaya çıkıyor.Bu gün toplantımızda bu problemleri ele alıp çözmeyi umut ediyoruz,bu sorunları tartışmak ve çözüm aramak üzere sivil toplum örgütlerimizin il,ilçe başkanlarını devlet idarecilerimizi ve delegelerimizi davet ettik." diyerek toplantıyı açtı.

İvan Petr konuşmasının devamında kısa başlıklar halinde şunları söyledi :

Üzülerek ifade etmeliyim ki 1990 yılı ile 200 yılı arasında devletin parası yağmalandı çarçur edildi,bundan dolayı öncelikli problem ülkemizin ekonomisinin  acil olarak düzeltilmesidir.

Gençlerimiz çalışmadan terlemeden iyi yaşamak istiyorlar.Bu gün bilginin ve eğitimin hiçbir değeri yok,üstelik tecrübeli ve eğitimli kadrolar dağıldı ve biz işte bu şekilde karşlıladık 21. Yüzyılı.

Bu gün cumhuriyetimiz genel ekonomik koullar ve yaşam koşulları itibariyle Rusya genelinde 44 sırada yer alıyor.Eğer durum bu günkü gibi devam ederse iki halk bir arada yaşayamaz bu cumhuriyette,bana göre anlaşmazlıkların da temelindeki ana neden budur.

Bu gün KBC’nin birlik olabilmesi ve güzel bir geleceği olması için yöneticilerimiz aşağıdaki problemleri çözmek zorundadırlar :

Ekonominin düzeltilmesi - Gençlerin özgür bırakılması - Dilin korunması ve geliştirilmesi - Adige xabzesinin muhafaza edilmesi ve yaşama geçirilmesi - Adige halkının kendi tarihini bilmesi,tarihine sahip çıkması -dönüş sorununun mutlaka çözüme kavuşturulması.

Sistem bu sorunları acilen çözüme kavuşturarak KBC de Adigeleri de Balkarları da refah ve barış içerisinde yaşatabilmelidir.

Geleceğimizin iyi olacaksa bu ancak kendi topraklarımız üzerinde olacaktır.

Her iki halkın arasında bu güne kadar barış ve huzur olageldi,bundan sonra da öyle olmalı ve iki halk arasında kardeşlik duyguları hakim olmalıdır.

Ekonomik reformlar yok,dolayısıyla durumun bu hali ile bize bir yararı yok. Toprak konusunda reform yapılması,insanlara üzerinde yaşadıkları toprakların bedelsiz vermek gerekiyor,fakat bu yapılırken halkın içerisinde zengin ve fakir ayrımı olmamalı yaratılmamalıdır.

Yukarıda saydığım bütün bu sorunlar çözülerek bölgesel ayrım yapılmadan her iki halk bir arada yaşamalıdır.

Başkan İvan petr'in açılış konuşmasından sonra söz alan diğer temsilciler sırasıyla kısa başlıklar halinde aşağıdaki sorunlara değindiler : 

DZEMIH KASBOLET. (DÇB başkanı)

Çerkes diasporası varlığını ancak kendi topraklarında muhafaza edebilir ve ulusal birlik ancak dil birliği ile sağlanabilir. o nedenle bu problemlerle ilgilenecek bir kuruluş oluşturulmalıdır.

Adigey Kaberdey ve Karaçay Çerkes cumhuriyetleri güçlü olursa diaspora ile birlik çok daha kolay sağlanır.

Adigeler her yerde otorite ve güç sahibidirler dili okutulmadığında Adigelik ve Adige xabzesi de dil ile birlikte yok oluyor.

Adige dili Rusçanın yanı sıra devlet dili durumundadır.

Bu nedenle radyo yayınları gazete ve kitap yayınları Adige dili ile olmaktadır.

Dönüş meselesi çok zaman alacak zor bir iştir. Dönmeyin demiyoruz,dönün,herkes dönsün.İlk günlerden başlamak üzere kurumumuz dönecek insanlara yardımcı olacaktır.

Biz her zaman vatanımızla sıkı bağlarımız olması gerektiğini savunduk,fakat 25 yılda dönen insan sayısı 1600 kişidir.

Dönenlerin işlemlerini kısaltmak amacıyla eskiden 5 yıl olan işlemlerin süresini 1 yıla indirmek için idarecilere başvuracağız.

Ne kadar çok insan dönerse R.F nin itibarı o kadar artacak R.F için de yararlı olacaktır dönüş.

KAJAROV A. Tarihçi.

Tarihçi Kajarov, konuşmasında daha çok bu günkü problemin ana nedeni olan toprak sorununun tarihsel süreci üzerinde durdu..

Geçmişten bu güne mevcut durumu ve bu gün iki halk arasında gelinen noktayı detaylı bir biçimde anlatarak, sorunun kaynağı ve temel nedenleri konusunda bilgi verdi..

DUMAN HASAN  tarihçi

Cumhuriyetimiz topraklarında yaşayan farklı halkların çokluğu ile övünüyor olsak da bu durum aynı zamanda bir çok problemi de beraberinde getiriyor.

Problemin temeli tarih biliminden kaynaklanıyor. Neden derseniz iki halkın insanları internet üzerinde birbiri ile kavga ediyor her ikisi de kendisinin daha eski halk olduğunu iddia ediyor.

Bu tür sürtüşmelerden vaz geçmek gerekir. Ayrıca bu gün ortaya konulan tarihsel bilgilerde de bir çok tutarsızlık mevcuttur ve bunların düzeltilmesi gerekiyor.

DOKŞOKOV.M.İ

Üzülerek söylemeliyim ki birileri ayrı bir Balkar devleti için çalışıyorlar, bunların başını da Balkar ihtiyarlar heyeti çekiyor.

Kararlı bir biçimde KBC yi bölmeye ve bunun içerisinden bir Balkar devleti çıkartmaya çalışan bu insanlara soruyorum;iç içe geçmiş yaşayan bu iki halkı nasıl ikiye bölebilirsiniz,bu mümkün değildir.

Nalçiği ikiye bölüp paylaşmak derdinde olanlara sormak isterim Nalçik şehrini nasıl böleceksiniz ?

GUBAÇİKOV V.İ

Ayrılıkçılar büyük bir çalışma yürüttüler ve doğrusunu söylemek gerekirse sonunda cumhuriyetin iki halkının arasına açtılar.

Olmayan bir çok gerçek dışı bilgi ortaya sürüyor, bir çok iddia ortaya atıyorlar fakat Allahtan amaçlarına ulaşamıyorlar.

Bu insanlar bir halkı diğerine karşı üstün göstermek gibi tuhaf bir amacın peşinde gidiyorlar.

Bu gün tartıştığımız Federal yasanın 131.maddesi  tam olarak 142 sayfadır ve bu yasa anlaşılması zor olduğu gibi pek çok noktada yoruma da açıktır.

Bu eksikleri nedeniyle yasa 40 kez değişikliğe gitti,yani aslında bu kanun tamam ve doğru değil,dolayısıyla da bir çok soruna neden oluyor.

Örneğin KBC’nin sınırları doğru gösterilmiyor bu yasada.

Halkların tarihi toprakları doğru gösterilmiyor, eğer bir halkın toprakları gerçek olmayan bir şekilde diğerinden 20 -30 kez büyük gösterilirse bu durum şu anda yaşadığımız gibi anlaşmazlık getirir.

HAFITSE M.

Adigeler bu gün ayakta kaldıysak bunu geleneklerimize borçluyuz.

O nedenle geleneklerimizi ve dilimizi mutlaka korumalıyız.

Türkiyede 6 milyon Adige var,ama onların arasında dilini bilen sayısı 1 milyona ulaşmıyor.

Barışı sevinci ve refahı paylaşmak gerek.İnternete baktığınızda Adige dili ile yayın sayısı diğerlerinin yanında yok denecek kadar azdır, o nedenle eğer var olacaksak dili, muhafaza etmeli korumalıyız.

Adige dilinin yok olmaması için idarecilerimiz üniversitede gazetecilik bölümü açmalıdırlar.

2010 yılı Adige ve Balkar dili yılı ilan edilmelidir.

24 saat uydudan yayın yapan Adige televizyonu faaliyete geçmelidir.

Çerkes tarihi müzesi kurulmalıdır.

ALEKSEY BEKŞOKOV

Bizi bu güne getiren, Atalarımızdan bize onlara da atalarından kalan Adige tarihimizdir,eğer tarihimiz olmasa bizler de yok oluruz.

O nedenle gelin tarihi gerçekleri çarpıtmayalım,parçalamayalım.

Gençlerimizi tarihimiz konusunda eğitebilmeliyiz,dilimizi muhafaza etmeliyiz. Ben burada 21 mayısı Adigelerin yas günü ilan eden İsrail devletine teşekkür ediyorum.

M.Yura.ŞENIBE

Bu cumhuriyette eskiden 17 sivil örgüt vardı fakat bunları dağıttılar,Adigelerin bu gün durumları oldukça zor bir hal aldı.

Bu gün bir kısım insanın organize ettiği ve ajite ettiği balkar halkı tarihi gerçekleri çarpıtmak istiyor,bizim tarihimizi bile değiştirerek sahiplenmeye kalkışıyorlar.

En vahim ve gülünç olanı ise, bizden çaldıkları tüm bu değerleri sahiplenerek bizim tüm bunları kendilerinden aldığımızı iddia edebilmeleridir.

Balkarlar ve Karaçaylar birleşerek kağıt üzerinde devletlerini kurdular, haritalarını hazırladırlar,bayrağımızı bile değiştirerek kendilerine mal ettiler.

12 yıldızlı bayrağımızın alttaki 3 yıldızını üste alarak kendilerince bayrak yaptılar.

Bir yerlerden birilerinin kışkırttığı bu turancı zihniyet,Moskovada bir bina kiralamış her ay 500 bin ruble kira ödüyorlar,o para nereden geliyor ?

Yazdırdığınız yalan tarih üzerinden yürütülen propagandaya harcanan para nereden geliyor ?

Biz biliyoruz bu paranın nereden geldiğini.

Tarihi gerçekleri çarpıtarak yalanlar üzerine her şeyi bina etmeye çalışan bu güruhu 70 yaşına gelmiş bir ihtiyar olan zalihanov ve onun çevresine topladığı bir kısım kışkırtıcı yönlendiriyor,faaliyetlerini organize ediyor.

Elbette buna müsaade etmeyeceğiz.

K'EŞ'T RUSLAN  (Çerkes kongresi KBC temsilcisi)

Sizler kendinizi aldatıyorsunuz. Aslında herkes olanların farkında.

O nedenle benim size önerim şudur : Sınırlarımızı net olarak belirleyelim ve yarın ayrılmak gerekirse herkes sınırlarını bilsin.

Balkarların planları sizin düşündüğünüz gibi masumane değil,o nedenle tarihi sınırların net bir şekilde  tespit edilmesinde ısrar ediyorum.

Ayrıca bu komşularımızın şunu iyi anlamarını istiyorum; biz Gürcistan değiliz, ayrılmak isteyeni de zorla tutmuyoruz.

Her kim ayrılmak istiyorsa  tarihi gerçeklere uygun şekilde kendi topraklarına dönsün ve buyursun ayrılsın.

Fakat hiç kimse bizden o yavaş yavaş yayıldıkları ve şimdi hak iddia ettikleri topraklarımızdan bir santim bile toprak vermemizi beklemesin.

Asla böyle bir şeye müsaade etmeyeceğiz.

ŞIH"UE ZAMİR  (Dünya Adige kardeşlik örgütü başkanı)

Hepimiz Kaberdey Adige xaseye katılacağız ve artık bu olan bitene müdahale edeceğiz, hiç kimseye topraklarımızı vermeyiz.

Birileri bizim topraklarımıza tarihimize kültürümüze sahiplenmek istiyorlar ve bu konuda gayet planlı organize bir çalışma yürütüyorlar,elbette bizler bunun farkındayız.

Her şey yalan üzerine bina edilmiş,tıpkı bu toprak meselesinde olduğu gibi Oşhamahueye ilk çıkan Adige dağcı Haşır Çilar'ın bile Balkar olduğunu iddia edebiliyorlar.

Haşır Çilar'ın Elbrusa çıkışının  180 yılını anmak için Oşhamahuede tören yapacağız, bu tırmanışta onun yanında olan Kazaklardan katılmak isteyen olursa katılabilirler biz de mutlu oluruz.

Ama her konuda bizim olanı sahiplendikleri gibi bunu da  sahiplenmek isteyen Balkarlara  izin vermeyeceğiz,ne topraklarımızı çalmalarına,ne de tarihimizi çalmalarına.

UTIJ Mejid  (PERIT Xase başkanı)

Bu gün gündemimizin ana maddesi olan toprak sorunu konusunda, söylenmesi gerekenleri benden önceki konuşmacılar ifade ettiler.

Ben soruna başka bir açıdan bakmak istiyorum.

Sorarım size, eğer üzerinde yaşıyor olsaydık onlar bu topraklara adım adım yayılır ve bu gün bizim olan topraklarda hak iddia edebilirlermiydi ?

Toprağına sahip çıkacaksan üzerinde yaşayacaksın,üzerinde yaşayacaksan diasporadaki kardeşlerinin dönüşünü sağlayacak ve kendi toprağında kendin yerleşeceksin.

Sorunun özü budur.

Eğer üzerinde bizim insanımız yaşamıyorsa,yaşamayacaksa toprağı ne yapacaksınız ?

Biz bütün sorunların başlangıcı olarak, kendi topraklarımız üzerinde demografik dengenin aleyhimize olmasını görüyoruz.

Kardeşlerimizin ana yurduna dönüşü kolaylaştırılarak bu durum düzeltildiğinde sorun kendiliğinden düzelecektir.

İşte bu amaçla faaliyette olan derneğimizi de bu vesile ile sizlere tanıtmak isterim.

Bizler Kafkas Rus savaşlarında sürgün edilerek anayurdumuzdan uzak düşmüş kardeşlerimizi vatanlarına döndürmek istiyoruz,

Bunun için çalışıyoruz ve sizlerden de bu konuda destek bekliyoruz.

Bizler kimseden para istemiyoruz, pul istemiyoruz, tek istediğimiz yönetimlerimizin bu konudaki sorunların çözümüne daha çok katkı sağlaması,kardeşlerimizin yurtlarına dönüşlerini kolaylaştıracak çalışmaları yapmasıdır.

Babalarımız vatana hasret öldüler, onların babaları da öyle, ama şükürler olsun ki bizler bu gün anayurdumuzdayız.

Bizler buradayız fakat hala kardeşlerimizin çok büyük bir kısmı diasporada yaşıyor,dillerini geleneklerini kaybediyorlar.

Ben dönmeyecek bir tek Adige olduğuna inanmıyorum,yeterki sorunlar çözümlensin,yeterki onların gelişleri kolaylaştırılsın.

Soruyorum sizlere; bizler bir kaç milyon olsa idik bu sorunları yaşarmıydık sizce ?

Tabii ki hayır, o nedenle dönüş sorununun çözümlenmesini, insanlarımızın ana vatanlarına dönmelerinin sağlanmasını,bütün bu sorunları bitirecek bir çözüm olarak öneriyoruz.

***

Toplam 16 konuşmacının bildiri sunduğu toplantı, sabah ve ögleden sonra olmak üzere iki bölüm halinde gün boyu devam etti.Yoğunluk nedeni ile bir kısım konuşmacılara ise söz verilemedi.

Toplantının sonunda üç ana konu delegelerin oyuna sunularak oylandı ve büyük çoğunlukla kabul edildi.

Oylanan ve kabul edilen başlıklar aşağıdaki gibidir :

131 no.lu yasa konusunda yeni parlamentoda oluşturulan komiteye toprak kanunu ile ilgili sunulacak bildiri tekrar okunarak oylandı,kabul edildi.

Repatriyant (dönüş) yasasında değişiklik yapılarak , anayurda dönüşün kolaylaştırılması için çalışma yürütülmesi, toplantıda okunan mevcut taslağın daha da geliştirilerek ilgili mercilere sunulması oylandı, kabul edildi.

Forumu organize eden,KBC'deki sivil toplum örgütü temsilcilerinin oluşturduğu bu komitenin devam etmesi, bu forumda tespit edilen sorunların ve önerilen çözümlerin uygulamalarını takip etmesi oylandı kabul edildi.

PERIT

VATAN MiLLETLERiN  EViDiR  

Ahmet Mithat