ХЭХЭС ЩIАЛЭГЪУАЛЭХЭР

Тыркум и лъэныкъуэ псомкIэ къикIауэ, Къайсэр дэт Ерджиес Университетым Адыгэ ныбжыщIэ куэд щоджэ.

ЗэкIэ   зэрыцIыхухэм я бжыгъэр 250’м но, ауэ псоми я бжыгъэр къапщтэмэ фIыуэ нэхъыбэ къыщIэкIынщ.

Абы ещхьыуэ,Тыркум щыIэ адрей университетхэми,IэщIагъэ зэхуэмыдэ куэдымкIэ хуеджэу мин бжыгъэкIэ Адыгэ щIалэгъуалэ шIэсщ.

Адыгэхэр,Хэкум къиIэпхъукIыуэ Тыркум къэкIуа нэужъ,зыкъомырэ я цIыкIухэр ирагъаджэу щIэныгъэ зэрырагъэгъуэтынумкIэ Iэмал щIагъуэ  ягъуэтакъым.

 Ауэ ипэре зэманым елъытауэ, дызыхэт лъэхъанэм университетхэм щеджэ ди щIалэгъуалэхэр фIыуэ нэхъыбэ хъуащ. дияпэкIи нэхъыбэ хъунущ.

ЩIэныгъэ зэхэлъхьэныр,цIыхум езы и щхьэмкIэ ирехъу, лъэпкъымкIэ ирехъу, псом япэу зэрышытыр Iэнэм телъщ. Адыгэхэми ар къагурыIуащ.

Хэхэс адыгэхэм  иджы къытшIэхъуэ щIэблэр, сыткIэи нэхъ хуэщIауэ къотэдж.

Ипэрей адыгэхэм йеплъытымэ,гъугъехь щIагъуэ пыщIэмыхуэу,хуиту,гушхуэу,нэхъ Iэмал ягъуэтурэ нобэ куэдым щIэныгъэ зэрагъэгъуэт.

итIанэ,  фIыуэ ямыгъэзэщIэфми,я Адыгагъэм, я лъэпкъ щэнхабзэм,нэхъ пасэу гу лъатэурэ къохъу.

ЩыщIэныгъэу зы яхэлъши ари куэдым Адыгэбзэ щIагъуэ зэрамыщIэращ.

Иджырей щIалэгъуалэм уахэплъэмэ, ди лъэпкъым и къэкIуэным хуэгъэзауэ, уызгъэгушхуэн куэд яхыболъагъуэ.

АрщхьэкIэ дяпэкIэ,хэхэс гъащIэм хэмыпсыхьыжу къызэтенэн папщIэ, Iэмалыншэу Хэкум и щIалэгъуалэхэмрэ хэхэс щIалэгъуалэхэмрэ зылъэгъэIэсын,зэрыгъэцIыхун, зэдэгъэлэжъэн хуейщ.

А Iуэху нэхъыщхьэр гъэзэщIэныр,Хэкум и унафэщIхэмрэ хэхэс Адыгэхэм я цIыху пашэхэмрэ я пщэ дэлъу къыщIэкIынщ.

Тэгъулан Екъуб, Yakup Temel ---- Тыркум къайсэр къалэм.

ТЫРКУМ ЩЕКIУЭКI ПОЛИТИКЭМ НЭХЪ ЛЪЭЩУ ДЫХЫХЬЭН ХУЕЙЩ.

Иджыблагъэ,илъэситхум зэ ягъэзащIэуэ щыт, щIыпIэ унафэщIхэм я хэхыныгъэхэр (муниципалитет)гъэтхэпэ мазэм и 29 махуэм Тыркум щекIуэкIащ.

Далэ къэс зэрыхъум хуэду, мызы гъуэгуи хахахэм адыгэ щIагъуэ яхэткъым.

Нобэ къэсыху,Адыгэхэм,Тыркум и политикэ гъащIэм зэрыхъун хуем хуэдизу зыхагъэзэгъэфакъым.

Адыгэхэм, я цIыху бжыгъэм еплъытмэ,нобэ яIэм нэхърэ куэдкIэ нэхъыбэ политикэм хэт цIыху щаIэн хуеящ диаспорам.

ЛIо апхуэду щIэхъур?

Мыр къызыхэкI куэд щыIэщ.

Ипэ щIыкIэ жытIэнщи,тыркум и политикэ гъащIэр зэтеухуар,Адыгэм и цIыху щIыкIэми адыгэ хабзэми зэикI екIуркъым.

Къэралыгъуэ куэдми щыапхуэдэ къыщIэкIынщ ауэ,политикэр тыркум нэхъ егъэлеяуэ щхьэхуешагъэмрэ, ар къэбгъэсэбэпыурэ пщIантепс хэмылъу  мыльку зэрызэбгъэпэщIыным хуэгъэпсащ.

УдэкIуэтеин папщIэ    уыкIытэ,емыкIу,гуэныхь жыхуэпIэхэр пIэтыжынущ,арыншэуэ уехъулIэныр гугъущ.

Абы къинэмыщIкIэ,ди цIыкIухэр,анэ ущий адэ ущий яхэлъу,нэмысыфIэу догъасэ ар хъарзынэщ ауэ,ахэр дгъэгущхуэрэ утыку идгъэхьэу къыдогъэтэдж тхужыIэнукъым.

Ди щIалэгъуалэр нэхъ пасэIуэу утыку идгъэхьэу дгъэсэмэ, политикэми ехъулIэныгъэ нэхъыбэ щыдгъуэтыфынущ.

Ауэ,иджы нэуыжь,Адыгэхэр даурэ хъунуми еплъыуэ,политикэ утыкум Iэтауэ икIиы лъэщу зыкъыщамгъэлъагъуэу хъунукъым.

Нобэ дыщыпсэу дунейм политикэр,  лъэпкъыр экономикэ и лъныкъуэкIэ ирехъу,щэнхабзэ и лъэныкъэкIэ ирехъу зэребгъэфIэкIуэным и шэсыпIэщ.

Тэгъулан Екъуб, (Yakup Temel) - Тыркум къыщетх.

Тыркум къыщыдэк1а тхылъыщ1эхэр

Тхак1уэм мы тхылъым щитхыжа дэтхэнэ хъыбарыми тхыдэл1 ц1эры1уэхэм ятхыжахэмрэ жаы1жахэмрэ тэгъэщап1эуэ щыхьэты1уэ къыщегъэлъагъуэ.

Мы тхылъым тхак1уэм 1914 илъэсым къыдигъэк1а "Кавказым и тхыдэ" тхылъымрэ 1914-1918 и зэхуаку итхыжа гукъинэж-тхыдэ докумэнт к1эщ1хэмрэ щызэхуихьэсауэ, –си документхэр- зыф1ища уэсмэныбзэк1э тха тхылъ ц1ык1уитхумрэ итхэр щызэхэлхьэжа хъуащ.

Епл1анэ тхылъыр Тыркум щыпсэу тхак1уэ К1эрэф Йалчын и лэжьыгъэщ.

Чэркэс гупщысэк1э зыф1ища тхылъым нобэ диаспорэм щыпсэу Адыгэхэм я 1уэху еплъык1эмрэ,я гупщысэк1эмрэ топсэлъыхь.

Адыгэ интэлэгэнциам и гупщысэк1эмрэ, и лъэпкъ хущытык1эмрэ,къэк1уэну зэманым проект зэрыхуимы1эмрэ игъэп1эйт1эй тхак1уэм ди щытык1эмрэ лъэпкъ гупщысэм зызэримыужьымрэ къызыхэк1 щхьэусыгъуэхэр дегъэлъагъуж,къыдгурегъэ1уэж.