Адыгэ Диаспора

Адыгэ Диаспора жытьэмэ зи гугъу тщ1ыр нобэ лъэпкъ куэдым яхэгуэшауэ хамэ къэралхэм щыпсэу ди лъэпкъэгъухэращ.

А псалъэм совет зэмаными иджыре Р.Ф зэмаными лэжьыгъэ е нэгъуэщ1 щхьэусыгъуэк1э хэкум пэжыжэ хъуахэри хэубыдэ,ауэ дэ нэхъ дызтепсэлъыхьынур урыс къавказ зауэм щыгъуэ хэкум ирахуа ди къуэшхэращ.

Щэч зыхэмылъыр зыщи дэнэк1и щырэпсэу Адыгэхэм я плъапьэуэ я къэблэр хэкурауэ щытын хуещ.

Сонэ Абдулчэрим Зэритхыжамкlэ :  Епщlыкlуянэ лlэщlыгъуэм и кlэхэм Урысейм  къавкъаз  ищхъэрэр Къизэун щlедзэ. Быдапlэхэр щеухуэ,языныкъуэ щlыпlэхэм Къазакъхэр кърегъэтlысхьэ,бгырыс лъэпкъхэм пэщlагъэувэн,ирагъэзэуэн папщlэ.  Урыс пащтыхьхэм lуэхур къызэрагъэувыр мырат,бгырыс лъэпкъхэр е жыlэдаlуэ щlын,е ахэр псори зэтеукlэн,е я хэкур егъэбгынэн.

Пащтыхьыдзэхэр куэдкlэ нэхъыбэт,фlыуэ зэщlэузэдат,топхэр гъунэжу яlэт. Адыгэхэр щхьэмыгъазэу бийм пэщlэтащ илъэсищэм нэскlэ.

А зауэр иухащ 1864 гъэм.Урысейм ди лъахэр хагъэхьащ.Адыгэ жылагъуэ lэджэ,щыпсэун ямыlэжу,я хэкур ямыбгынэну амал имыlэжу къэнащ.Аращ Истанбулакlуэ жыхуаlэжыр къызыхэкlар.  1858 – 1865 гъэхэм Тыркум Иорданиэм,Сирием,Нэгъуэщl Къаралхэми lэпхъуахэщ Адыгэ мелуаным щlигъу.

Абыхэм ящыщ lэджэ гъуэгухэм щыкlуэдащ,Хы Фlыцlэм щlилъэфащ, узыфэхэмрэ мэжэл!ал!эмрэ куэдыр текlуэдащ.Апхуэдэ щlыкlэкэ Зэ гуэр  лъэпкъ лъэщу тета Адыгэхэр Дунейм текъухьа  хъуащ.

Хэхэс хъуа Адыгэхэм я щlэблэр Иджы къэрал плlыщlым щlигъум щыlэхэщ.Зыщыпсэу къэралхэм пщlэрэ щlыхьрэ абыхэм щаlэщ.Адыгэбзэри Адыгэ хабзэри яхъумащ.  Дунейм Адыгэу тетым я бжыгъэр иджы,зэрыхуагъэфащэмкlэ мелуанитхум щlегъу.

Пэрыт.